Isoleren met piepschuim of glaswol was jarenlang de standaard. Maar in klusblogs en isolatieforums duikt steeds vaker een ander soort materiaal op: hennepvlokken, strobalen en houtvezelplaten. Geen gimmick voor idealisten, maar een serieuze optie die zowel bij nieuwbouw als bij de renovatie van een oud rijtjeshuis wordt toegepast.
De reden is simpel. Biobased isolatie doet inhoudelijk niet onder voor de klassieke materialen, maar heeft één groot voordeel dat traditionele isolatie mist: het reguleert vocht in plaats van het buiten te sluiten. Voor huizen van voor 1990, waar muren en daken nog niet luchtdicht zijn afgewerkt, scheelt dat schimmel en een muffe geur die je met piepschuim juist kunt opwekken.
Wat is biobased isolatie precies
Biobased betekent dat het materiaal is gemaakt van hernieuwbare grondstoffen in plaats van aardolie. Hennep, stro, houtvezel, vlas en schapenwol vallen er allemaal onder. Het onderscheid met bijvoorbeeld glaswol of PIR-platen zit hem niet in de isolatiewaarde, die is vergelijkbaar, maar in wat er gebeurt als het materiaal vochtig wordt.
Glaswol en piepschuim nemen weinig vocht op en verliezen daardoor snel hun isolerende werking zodra er condens ontstaat. Hennep en houtvezel nemen vocht juist op en geven dat langzaam weer af, waardoor de isolatiewaarde intact blijft. Dat maakt het geschikt voor daken en spouwmuren waar je nooit helemaal zeker weet hoe luchtdicht de constructie is.
Hennep, stro en houtvezel, de verschillen
Niet elk biobased materiaal is hetzelfde en de toepassing verschilt per ruimte in huis.
- Hennepvlokken zijn licht en flexibel, ideaal om los te blazen tussen dakspanten of in een vloerconstructie. Ze verwerken zich vergelijkbaar met cellulose-isolatie.
- Stro wordt vooral als paneel toegepast, vaak afgewerkt met leem. Populair bij nieuwbouw en grote verbouwingen, minder praktisch voor een enkele spouwmuur.
- Houtvezelplaten zijn stevig genoeg om als dakbeschot te gebruiken en combineren isolatie met een goede geluidsdemping, iets waar glaswol juist zwak in is.
Wil je zelf aan de slag met je zolder? Lees ook ons artikel over verduurzamen van je woning voor een bredere blik op waar je het beste kunt beginnen.
Wat kost het en welke subsidie krijg je
Biobased isolatie is duurder dan de standaardopties. Reken op 15 tot 25 euro per vierkante meter, tegenover 8 tot 15 euro voor glaswol of piepschuim. Voor een gemiddelde spouwmuur van 80 vierkante meter loop je dus al snel enkele honderden euro's extra materiaalkosten op.
Die meerprijs wordt deels opgevangen door de ISDE-subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, die ook voor natuurlijke isolatiematerialen geldt zolang ze aan de Rc-waarde-eisen voldoen. Milieu Centraal raadt aan om vooraf de isolatiewaarde van het gekozen materiaal te checken, want niet elk biobased product haalt automatisch de subsidiedrempel.
Zelf klussen of een vakman inschakelen
Hennepvlokken losblazen kun je met een gehuurde blaasmachine prima zelf doen, net als het aanbrengen van houtvezelplaten op een dak dat toch al open ligt. Stro met leem is een ander verhaal, dat vraagt om ervaring met vochtwerende afwerking en gaat bij een verkeerde toepassing juist vocht vasthouden in plaats van reguleren.
Twijfel je of je het zelf aankunt, begin dan klein. Isoleer eerst een kruipruimte of een enkele buitenmuur voordat je aan het hele dak begint. Dat geeft je een gevoel voor het materiaal zonder dat een fout meteen je hele klusbudget opeet. Overweeg je toch een kluswoning te kopen om helemaal opnieuw te beginnen, dan is dit een goed moment om meteen voor natuurlijke materialen te kiezen in plaats van achteraf te moeten strippen.
Dit is waar je op moet letten voordat je begint
Check eerst of je bestaande constructie geschikt is. Biobased isolatie werkt het best in combinatie met dampopen afwerklagen, dus een muur die al is afgewerkt met een dampdichte verf werkt het vochtregulerende effect juist tegen. Vraag bij twijfel een isolatiespecialist om een korte inspectie, dat kost vaak niet meer dan honderd euro en voorkomt dat je een dure fout maakt.
Vergelijk ook prijzen tussen leveranciers. Het prijsverschil tussen bouwmarkt en gespecialiseerde biobased leveranciers kan oplopen tot 30 procent voor hetzelfde product, puur omdat de bouwmarkt een tussenhandelaar toevoegt. Een paar extra telefoontjes voordat je bestelt, betaalt zich meestal ruimschoots terug.